ქედა: ბაღიანი და ვენახიანი სახლი, ნაკვეთი მდინარესთან და მშენებლობა მთაში
ქედა დაბაა აჭარისწყლის ხეობის ქვედა ნაწილში, ქედის მუნიციპალიტეტის ცენტრი, ბათუმიდან დაახლოებით 40 კილომეტრში. ეს ზღვასთან ყველაზე ახლოს მდებარე მთიანი რაიონია: ზამთარი აქ უფრო რბილია, ვიდრე ხეობის ზემოთ, გზა კი მთელი წელი ღიაა. აქ ჩამოდიან ბაღიანი ან ვენახიანი სახლისთვის, მდინარესთან ნაკვეთისთვის და საოჯახო სასტუმროსთვის. მთაში მშენებლობას ცალკე შეთანხმებით ვიღებთ, ქედაში კი ზამთარშიც შეგვიძლია მუშაობა.
განაშენიანება
ქედასა და მის გარშემო სოფლებში ძირითადად ბაღიანი კერძო სახლებია: ორსართულიანი, აგურის ან ბლოკის, ზოგჯერ ხის ზედა სართულით, ხშირად ვენახითა და სამეურნეო ნაგებობებით. მრავალბინიანი სახლი ცოტაა, და ისინიც საბჭოთაა, თავად დაბაში. ახალ სახლებს გზატკეცილთან და ფერდობებზე მდებარე სოფლებში აშენებენ, მთელი წლის საცხოვრებლად ან სტუმრებისთვის.
სოფლის ძველი სახლები ხშირად მემკვიდრეობით რეგისტრაციის გარეშე გადადიოდა, მინაშენები და ფარდულები კი გაუფორმებელია. ნაკვეთები ზოგჯერ დიდია, მაგრამ სიმაღლეთა სხვაობითა და ვიწრო მისასვლელით.
რელიეფი, ზღვა და გრუნტი
დაბა ზღვის დონიდან დაახლოებით 250 მეტრზე, აჭარისწყლისა და აკავრეთას შესართავთან დგას. ხეობის ფსკერი ვიწროა, სოფლები კი ფერდობებზე ადის, ამიტომ ნაკვეთის მოსწორება ხშირად ტერასებითა და საყრდენი კედლებით გვიწევს. მდინარესთან გაზაფხულზე და თავსხმის შემდეგ წყალი სწრაფად მატულობს, და სახლს წყალდიდობის დონეზე მაღლა ვდგამთ.
ზამთარი უფრო რბილია, ვიდრე შუახევსა და ხულოში, მაგრამ თოვლი მოდის, და სახურავს მასზე ვითვლით. ტენიანობა მაღალია, ნისლი დიდხანს ჩერდება, აჭარა კი სეისმურად აქტიურია, და სახლს მიწისძვრის გათვალისწინებით ვითვლით.
ინფრასტრუქტურა
ქედაში გადის ბათუმი — ახალციხის გზატკეცილი, ბათუმის ძველი ავტოსადგურიდან მიკროავტობუსები დაახლოებით ყოველ საათში დადის. დაბაში არის სკოლა, მაღაზიები, აფთიაქები და მუნიციპალიტეტის მერია, დიდი საავადმყოფოსა და დიდი საყიდლებისთვის კი ბათუმში ჩადიან.
ბათუმიდან მომავალ გზაზე თამარის ხიდი და მახუნცეთის ჩანჩქერი დგას, გარშემო მარნები და საოჯახო სასტუმროებია. ზაფხულში გზატკეცილზე ბევრი ტურისტია, რომლებიც ჩანჩქერებთან და შემდეგ მთაში, გოდერძისკენ მიდიან.
ქედა დაბაა აჭარისწყლის ხეობის ქვედა ნაწილში, ქედის მუნიციპალიტეტის ცენტრი, ბათუმიდან დაახლოებით 40 კილომეტრში, ახალციხის გზაზე. ეს მთიანი აჭარის ზღვასთან ყველაზე ახლოს მდებარე რაიონია: ხეობა აქ ჯერ კიდევ ფართოა, სიმაღლე მცირე, ზამთარი კი უფრო რბილია, ვიდრე ხეობის ზემო ნაწილში. აქ ჩამოდიან ბაღიანი ან ვენახიანი სახლისთვის, მდინარესთან ნაკვეთისთვის და საოჯახო სასტუმროსთვის მათთვის, ვინც ბათუმიდან მთისკენ მიემართება. მთაში მშენებლობას ცალკე შეთანხმებით ვიღებთ, და ქედა ამისთვის ყველაზე მოსახერხებელი მთიანი რაიონია.
ქედა: ხეობის ქვედა ნაწილი
დაბა აჭარისწყლისა და აკავრეთას შესართავთან დგას, ზღვის დონიდან დაახლოებით 250 მეტრზე. გარშემო ხეობის ფერდობებზე სოფლებია, ბევრი ბაღითა და ვენახით: ქედას აჭარის მეღვინეობის ცენტრს უწოდებენ, აქ ადგილობრივ ჯიშებს, ცოლიკოურსა და ჩხავერს მოჰყავთ. ბათუმიდან მომავალ გზაზე, სოფელ მახუნცეთთან, თამარის თაღოვანი ხიდი და მახუნცეთის ჩანჩქერი დგას, და ზაფხულში გზატკეცილზე ტურისტი ბევრია.
მთელი წლის საცხოვრებლად თავად დაბას უყურებენ, სადაც სკოლა, მაღაზიები და ბათუმის მიკროავტობუსებია, და გზატკეცილთან ახლო სოფლებს. ფერდობებზე მაღლა ნაკვეთები უფრო იაფი და წყნარია, მაგრამ მათთან ხშირად ვიწრო გრუნტის გზა მიდის, და ეს მშენებლობაზეც აისახება: მასალა იქ უფრო პატარა მანქანებით და უფრო ხშირად აგვაქვს.
რბილი ზამთარი და მშენებლობა ცივ თვეებში
ზამთარი ქედაში უფრო რბილია, ვიდრე შუახევსა და ხულოში: თოვლი მოდის, მაგრამ დიდხანს არ დევს, ბათუმიდან გზა კი მთელი წელი ღიაა. ამიტომ აქ ცივ თვეებშიც ვმუშაობთ: საძირკველსა და კარკასს ამინდის მიხედვით ვაკეთებთ, შიდა მოპირკეთებას კი ზამთარშიც ვაგრძელებთ. ხეობის ზემოთ მშენებლობა სეზონზე გაცილებით მკაცრად არის მიბმული.
ზღვიდან ნესტიანი ჰაერი აქამდეც აღწევს, ნისლი კი ხეობაში დიდხანს ჩერდება. ხესა და ლითონს იგივე დაცვა სჭირდება, რაც ზღვასთან: ანტისეპტიკი, სავენტილაციო ღრეჩოები, მაღალი ცოკოლი. სახურავს მაინც თოვლზე ვითვლით, რადგან ცივ ზამთარში აქაც მოდის. როგორ ვაშენებთ სახლებს აჭარის მთებში, მოგიყვებით გვერდზე მთაში სახლების მშენებლობის შესახებ.
სახლი მდინარესთან და ფერდობზე
ქედაში ბევრი ნაკვეთი აჭარისწყალთან ან მის შენაკადებთან დგას. გაზაფხულზე და ძლიერი წვიმების შემდეგ მთის მდინარეები სწრაფად დიდდება, ამიტომ წყალთან სახლს იმ ნიშნულზე მაღლა ვდგამთ, სადამდეც წყალდიდობა აღწევდა, და ამაზე მეზობლებს ჯერ კიდევ პირველი ვიზიტისას ვეკითხებით. მდინარესთან სარდაფს არ ვაკეთებთ, ნაკვეთიდან წყალს კი დრენაჟით ვაშორებთ.
ფერდობებზე ნაკვეთის მოსწორება ხშირად საჭიროა. ტერასებს საყრდენი კედლები იჭერს, საძირკველს კი კვლევების მიხედვით ვარჩევთ: ფერდობი, გრუნტი და მის ქვეშ არსებული წყალი სახლის პროექტზე მეტს წყვეტს. როგორ ვდგამთ სახლს დახრილობაზე, აღწერილია გვერდზე ფერდობზე საძირკვლის შესახებ.
ვენახი და მარანი
ქედაში სახლს ხშირად ვენახთან ერთად ყიდულობენ ან აშენებენ. მაშინ პროექტში მარანს, ღვინის სათავსს ვდებთ, და მას გრილსა და მშრალს ვაკეთებთ: ჩრდილოეთ მხარეს, ნაწილობრივ ფერდობში, ვენტილაციითა და კედლების ჰიდროიზოლაციით. თუ ნაკვეთზე ძველი ვაზია, სახლსა და მისასვლელ გზას ისე ვდგამთ, რომ მას არ შევეხოთ.
სოფლებში მიწა ხშირად ბოლომდე არ არის გაფორმებული: ძველი საზღვრები, დაურეგისტრირებელი მემკვიდრეობა, ფარდული, რომელიც ამონაწერში არ არის. ყიდვამდე საჯარო რეესტრის ამონაწერს მიწაზე მდგომს ვადარებთ და მისასვლელს ვათვალიერებთ. როგორ ავირჩიოთ მიწა, მოგიყვებით გვერდზე მიწის ნაკვეთის ყიდვის შესახებ.
საოჯახო სასტუმრო მთის გზაზე
ქედაში გადის ბათუმი — ახალციხის გზატკეცილი, რომლითაც ჩანჩქერებთან, მარნებთან და შემდეგ გოდერძისკენ მიდიან. ამიტომ აქ აშენებენ რამდენიმენომრიან საოჯახო სასტუმროებს საერთო სამზარეულოთი და ტერასით. ასეთ სახლს ისე ვაპროექტებთ, რომ მასპინძლები ერთ ნაწილში ცხოვრობდნენ, სტუმრები კი მეორეში, საკუთარი შესასვლელით. როგორ ვაშენებთ საოჯახო სასტუმროებს, აღწერილია გვერდზე საოჯახო სასტუმროების შესახებ.
მშენებლობის ნებართვას ქედის მუნიციპალიტეტის მერია გასცემს, საბუთებს ნაკვეთის ადგილმდებარეობის მიხედვით ვაბარებთ. წესი ბათუმისას ჰგავს, მაგრამ სოფლებში განაშენიანების პირობები თავისებურია, და მათ პროექტამდე ვაზუსტებთ.
კითხვები და პასუხები
შეიძლება ქედაში ზამთარში მშენებლობა?
კი, მთიან რაიონებს შორის ქედა ამისთვის ყველაზე მოსახერხებელია. ზამთარი აქ უფრო რბილია, ვიდრე შუახევსა და ხულოში, თოვლი დიდხანს არ დევს, ბათუმიდან გზა კი მთელი წელი ღიაა. საძირკველსა და კარკასს ამინდის მიხედვით ვაკეთებთ, შიდა მოპირკეთებას კი ცივ თვეებშიც ვაგრძელებთ. ხეობის ზემოთ მშენებლობას უფრო ხშირად სეზონს ვუსადაგებთ.
როგორ ავაშენოთ სახლი მდინარესთან მდებარე ნაკვეთზე?
იმ ნიშნულზე მაღლა, სადამდეც წყალდიდობა აღწევდა. მთის მდინარეები გაზაფხულზე და ძლიერი წვიმების შემდეგ დიდდება, ამიტომ წყლის სიმაღლეზე მეზობლებს ჯერ კიდევ პირველი ვიზიტისას ვეკითხებით, ნაკვეთიდან წყალს კი დრენაჟით ვაშორებთ. მდინარესთან სარდაფს არ ვაკეთებთ, საძირკველს კი კვლევების მიხედვით ვარჩევთ: წყალთან გრუნტი ხშირად ნალექოვანი და სუსტია.
ვინ გასცემს მშენებლობის ნებართვას ქედაში?
ქედის მუნიციპალიტეტის მერია. ქედა, შუახევი და ხულო სხვადასხვა მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის, და საბუთებს ნაკვეთის ადგილმდებარეობის მიხედვით ვაბარებთ. შემდეგ ყველაფერი ისევეა, როგორც ბათუმში: განაშენიანების პირობები, პროექტი, ნებართვა და ექსპლუატაციაში მიღება. სოფლებში განაშენიანების პირობები თავისებურია, და მათ პროექტის დაწყებამდე ვაზუსტებთ.
ღირს ქედაში საოჯახო სასტუმროს აშენება?
თუ ნაკვეთი გზატკეცილთან ან ჩანჩქერებთან და მარნებთან ახლოსაა, ზაფხულში სტუმრები იქნება: ამ გზით ხიდებთან, დეგუსტაციებზე და შემდეგ მთაში მიდიან. ზამთარში სტუმარი ცოტაა, ამიტომ შემოსავალს წელზე ვითვლით და არა სეზონზე. სახლს ისე ვაპროექტებთ, რომ მასპინძლები ერთ ნაწილში ცხოვრობდნენ, სტუმრები კი მეორეში, საკუთარი შესასვლელით.
სიახლოვეს
მოგვიყევით პროექტის შესახებ, ჩვენ კი ვადებსა და ბიუჯეტს გამოვთვლით
სამუშაო საათებში ერთი საათის განმავლობაში გიპასუხებთ. შეგიძლიათ მოგვწეროთ მესენჯერში ან დატოვოთ განაცხადი: დაგირეკავთ, დავაზუსტებთ დეტალებს და შემდეგ ნაბიჯს შემოგთავაზებთ.
ორშ–პარ 10:00–19:00, შაბ 11:00–16:00