როგორი სახლი ავაშენოთ ბათუმში: რა ავირჩიოთ ყოველ ეტაპზე

ის, თუ როგორი სახლი ავაშენოთ ბათუმში, უპირველესად ორ რამეზეა დამოკიდებული: ნაკვეთზე და იმაზე, როგორ იცხოვრებთ სახლში. მასალებსა და საინჟინრო სისტემებს ამ ორი პასუხის მიხედვით არჩევენ და თითქმის ყოველი გადაწყვეტილება მომდევნოს განსაზღვრავს. ტერასიანი ბრტყელი სახურავი გადახურვის გაანგარიშებას ცვლის, თბურ ტუმბოს კი აზრი მხოლოდ კარგად დათბუნებულ სახლში აქვს.

როგორი სახლი ავაშენოთ ბათუმში: საიდან დავიწყოთ არჩევა

პირველ გადაწყვეტილებებს ნაკვეთი გვკარნახობს. გეოლოგიური კვლევა აჩვენებს, როგორი საძირკველია საჭირო და ღირს თუ არა სარდაფის მოწყობა. ქანობზეა დამოკიდებული, რამდენად მსუბუქი უნდა იყოს სახლი, ზღვამდე მანძილზე კი ის, როგორი დაცვა სჭირდება ლითონს. თუ ნაკვეთთან ახლოს გაზსადენი და კანალიზაციის კოლექტორი გადის, გათბობისა და კანალიზაციის საკითხები დიდწილად პროექტამდე წყდება.

გადაწყვეტილებების მეორე ჯგუფი იმაზეა დამოკიდებული, როგორ იცხოვრებენ სახლში. მუდმივ საცხოვრებელ სახლს მთელ ზამთარზე გათვლილი გათბობა და უწყვეტი თბოიზოლაცია სჭირდება, გასაქირავებელ სახლში კი წინა პლანზე ხმის იზოლაცია და შეკეთების სიმარტივე გამოდის: ყველაფრისთვის, რასაც სტუმრები გატეხავენ, ზუსტად ისეთივე შემცვლელი სწრაფად უნდა მოიძებნოს.

კარკასი და კედლები

დიდი მალებისა და შემინვის მქონე სახლისთვის პირველი არჩევანი ასეთია: მონოლითი თუ ლითონის კარკასი. ბეტონის კარკასი ზღვის პირას დიდხანს ძლებს, თუ ბეტონი მკვრივია და დამცავი ფენა პროექტს შეესაბამება, ხმას უკეთ ახშობს და არ იწვის, მაგრამ უფრო დიდხანს შენდება და ამინდზე უფრო მეტად არის დამოკიდებული. ფოლადის კარკასი უფრო მსუბუქია და სწრაფად იწყობა, თუმცა ზღვის პირას მას კოროზიისა და ცეცხლისგან საიმედო დაცვა სჭირდება.

დავა მონოლითსა და აგურს შორის სინამდვილეში იმაზეა, თუ რა იღებს სახლის დატვირთვას. თუ აგური მზიდია, სეისმურ ზონაში მას რკინაბეტონის ანტისეისმური სარტყლები და ვერტიკალური ჩანართები სჭირდება, ასეთ კედელში კი ღიობების ზომა შეზღუდულია. მონოლითურ კარკასში აგური მხოლოდ შემავსებელი ან მოსაპირკეთებელი მასალაა და გეგმარება უფრო თავისუფალი ხდება.

გაზობეტონს, აგურსა და ქაფბეტონის ბლოკს (პენობლოკს) უკვე როგორც კარკასის შემავსებელს ადარებენ. სითბოთი და წყობის სისწრაფით გაზობეტონი აგურს სჯობს, მაგრამ წყალს უარესად უძლებს, ამიტომ ზღვის პირას მას ისეთი ფასადი სჭირდება, რომელიც კედელს დასველებისგან იცავს. ქაფბეტონის ბლოკი გაზობეტონს ჰგავს, მაგრამ ავტოკლავის გარეშე მყარდება და მისი სიმტკიცე და ზომები პარტიიდან პარტიამდე უფრო მეტად იცვლება. ამიტომ საცხოვრებელი სახლისთვის გაზობეტონს ვიღებთ, ქაფბეტონის ბლოკს კი სამეურნეო ნაგებობებისთვის ვტოვებთ.

მსუბუქი კარკასები, ხე და მოდულები

მსუბუქი ფოლადის კონსტრუქციები (LSTK) და ხის კარკასი კედლის აგებულებით ერთმანეთს ჰგავს, განსხვავდება კი იმით, რა აზიანებს თითოეულს. ფოლადი ზღვის პირას იჟანგება და სიცივეს ატარებს, ამიტომ თბოიზოლაციას პროფილის გარედან აწყობენ. ხე ლპება, თუ კედელში ტენი ჩერდება, და მას მშრალი ფიცარი და სწორი ორთქლიზოლაცია სჭირდება. ლითონის კარკასი და LSTK მასშტაბით განსხვავდება: ნაგლინ პროფილს დიდი მალებისა და რამდენიმესართულიანი შენობებისთვის იღებენ, LSTK-ს კი ერთ- ან ორსართულიანი სახლისთვის.

SIP პანელებსა და კარკასს შორის სისწრაფითა და იმით ირჩევენ, როგორ გასცემს კედელი ტენს. SIP პანელები უფრო სწრაფად იწყობა, მაგრამ ასეთ კედელში ორთქლი თითქმის არ გადის, სახლს მიმწოდ-გამწოვი ვენტილაცია სჭირდება, დაზიანებული პანელის შეცვლა კი უფრო რთულია, ვიდრე შემოკვრის ნაწილისა. ძელსა და კარკასს შორის არჩევანს გემოვნება და ფასადის მოვლისთვის მზადყოფნა წყვეტს: ძელი ნამდვილი ხის კედლებს გაძლევთ, მაგრამ ჯდება, კარკასი კი უფრო მსუბუქია და მისი ფასადი ნებისმიერი შეიძლება იყოს.

დაწებებულ ძელს ჯდენა და ბზარები მინიმალური აქვს, პროფილირებული უფრო იაფია, მაგრამ აწყობის შემდეგ სახლი უნდა დაჯდეს, სანამ მოპირკეთებას დაიწყებენ. მოდულური სახლი ნაკვეთზე სწრაფად დგება, თუ მოდულები მზადაა, მაგრამ მათი ზომა მანქანის ძარით არის შეზღუდული და ნაკვეთამდე ამწისთვის მისასვლელი გზაა საჭირო. კაპიტალური სახლი უფრო დიდხანს შენდება, სამაგიეროდ გეგმარება და მალები ნებისმიერი შეიძლება იყოს.

სახურავი, ფასადი და ფანჯრები

ქანობიანი სახურავი შეცდომებს უკეთ იტანს: წყალი მისგან თავისით ჩამოდის, ჟონვის ადგილის პოვნა კი უფრო ადვილია. ბრტყელი სახურავი მაშინ ამართლებს თავს, თუ სახურავის ტერასით მართლა ისარგებლებთ, რადგან აქაური თავსხმების გამო მის ჰიდროიზოლაციასა და წყალარინებას მარაგით აკეთებენ და უფრო ყურადღებით უვლიან. მეტალოკრამიტს ზღვის პირას მარილზე გათვლილი საფარი და ჭრილების დაცვა სჭირდება, წვიმის დროს კი ის უფრო ხმაურიანია. რბილი კრამიტი უფრო ჩუმია და რთული ფორმის სახურავზე უფრო მოსახერხებელი, მაგრამ მას უწყვეტი ფენილი და სახურავქვეშა სივრცის განიავება სჭირდება.

ვენტილირებადი ფასადი და სველი ფასადი (ანუ ბათქაშით დაფარული თბოიზოლაცია) იმით განსხვავდება, როგორ შრება კედელი და როგორ ხდება მისი შეკეთება. ვენტილირებადი ფასადის უკან კედელი ღრეჩოს გავლით შრება, დაზიანებულ პანელებს კი სათითაოდ ცვლიან, მაგრამ ასეთი ფასადი უფრო ძვირია. სველი ფასადი უფრო თხელი და იაფია, მაგრამ მასზე ბზარის ისე შეკეთება, რომ ლაქა არ დარჩეს, ძნელია, გაზობეტონისთვის კი ორთქლგამტარი სისტემაა საჭირო. ვენტილირებადი ფასადის ქვესისტემას ზღვის პირას ალუმინისგან ან უჟანგავი ფოლადისგან ვიღებთ.

ალუმინისა და მეტალოპლასტმასის ფანჯრებს შორის ღიობების ზომის მიხედვით ირჩევენ. დიდ გასაწევ კარებსა და პანორამულ შემინვას თბილი ალუმინისგან, ანუ თერმოჩანართიანი პროფილისგან აკეთებენ, ჩვეულებრივი ფანჯრებისთვის კი მეტალოპლასტმასი უფრო თბილი და იაფია. ორივე შემთხვევაში ზღვის პირას ბევრს ფურნიტურა წყვეტს: ანჯამები და საკეტები ანტიკოროზიული საფარით უნდა იყოს, თორემ დროთა განმავლობაში ფანჯარა ძნელად დაიკეტება.

საძირკველი და საინჟინრო სისტემები

ხიმინჯებსა და ფილას შორის არჩევანს გეოლოგიური კვლევა წყვეტს. ფერდობზე და იქ, სადაც მყარი გრუნტი ღრმად დევს, ჩვეულებრივ ხიმინჯებია საჭირო. ფილა კარგად მუშაობს ერთგვაროვანი გრუნტის მქონე სწორ ნაკვეთზე და ამავდროულად იატაკის ფუძეცაა, მაგრამ გრუნტის წყლების მაღალი დონისას მას სერიოზული ჰიდროიზოლაცია სჭირდება.

თბურ ტუმბოსა და გაზს შორის არჩევანი იმაზეა დამოკიდებული, გადის თუ არა ნაკვეთთან გაზსადენი და აპირებთ თუ არა სახლში ზამთრობით ცხოვრებას. მიერთების შესაძლებლობას „სოკარ ჯორჯია გაზში“ საინჟინრო პროექტამდე ვაზუსტებთ. ჰაერის თბური ტუმბო გაზის გარეშე მუშაობს და ზაფხულში სახლს აგრილებს კიდეც, მაგრამ მას სჭირდება კარგად დათბუნებული სახლი, საკმარისი ელექტროსიმძლავრე და ანტიკოროზიული საფარის მქონე გარე ბლოკი. გაზის ქვაბი თავიდან უფრო იაფი ჯდება, თუ ქსელი ახლოსაა.

სეპტიკს მაშინ დგამენ, როცა ცენტრალური კანალიზაცია ახლოს არ არის ან მისი ქსელი შორს გადის. ბათუმის ფარგლებში წყალსადენისა და კანალიზაციის ქსელებს „ბათუმის წყალი“ მართავს და მიერთების პირობებს ასევე პროექტამდე ვარკვევთ. სეპტიკისთვის მნიშვნელოვანია გრუნტის წყლები, ის, როგორ შეიწოვს გრუნტი გაწმენდილ წყალს, და მისასვლელი ამოსატუმბი მანქანისთვის.

სახლის აშენება თუ ყიდვა

აშენებულ სახლს მაშინვე იღებთ და ყიდვამდე შეგიძლიათ დაათვალიეროთ, მაგრამ იმას, რაც კედლებშია ან იატაკის ქვეშ დამალული, ვერ დაინახავთ. საკუთარი მშენებლობა უფრო დიდხანს გრძელდება: ნაკვეთი, პროექტი, ნებართვა და თავად მშენებლობა. სამაგიეროდ, სეისმურ გაანგარიშებას, მასალებსა და ფარულ სამუშაოებს პირველივე დღიდან აკონტროლებთ.

თუ აშენებულ სახლს ირჩევთ, გარიგებამდე შეუკვეთეთ მისი შემოწმება. ინჟინერი ათვალიერებს მზიდ კონსტრუქციებში ბზარებს, ცოკოლში ნესტს, სახურავს, ელექტროგაყვანილობასა და კანალიზაციას, შენობას კი საჯარო რეესტრიდან ამონაწერს ვადარებთ, რადგან საკუთრების უფლება მხოლოდ რეგისტრაციით წარმოიშობა. ხდება, რომ შემოწმების შემდეგ საჭირო რემონტი ფასებს შორის სხვაობას შთანთქავს და მაშინ საკუთარი მშენებლობა უფრო გონივრული გამოდის.