ლითონის კარკასი თუ LSTK: რა ავირჩიოთ ზღვისპირა სახლისთვის

ორივე ვარიანტი ფოლადისაა და მათ ხშირად ერთმანეთში ურევენ. ლითონის კარკასი ცხლად ნაგლინი ორტესებრი კოჭების, შველერებისა და მილებისგან იწყობა, შედუღებითა და ჭანჭიკებით: ეს ჩარჩოა, რომელსაც გადახურვები და კედლები ეყრდნობა. თხელი მოთუთიებული პროფილისგან აწყობილ LSTK-ში დატვირთვას თავად კედლები ზიდავს შემოსვასთან ერთად. ამიტომ არჩევანს „ლითონის კარკასი თუ LSTK“ სახლის მიხედვით ვაკეთებთ: რამდენი სართული აქვს, როგორი მალებია და რა დევს გადახურვებზე.

მალები, გადახურვები და სეისმიკა

მძიმე კარკასი დიდ მალებსაც იტანს და პროფნასტილზე მოწყობილ ბეტონის გადახურვებსაც. უსვეტო მისაღები ოთახი და ზღვისკენ მიმართული მინის კედელი საჭირო კვეთის კოჭით კეთდება, მეორე სართულის ტერასას კი შეუძლია მოჭიმვა, კერამიკული ფილა და ხეებიანი დიდი ქოთნები ზიდოს.

LSTK სხვა მასშტაბში მუშაობს. დგარები ერთმანეთთან ახლოს დგას, გადახურვის მალები უფრო მოკრძალებულია, თხელი პროფილის გადახურვაზე კი მძიმე მოჭიმვას ან აუზს ცალკე გაანგარიშებისა და გაძლიერების გარეშე არ ვაკეთებთ. ერთ- ან ორსართულიანი სახლისთვის ეს საკმარისია, საოჯახო სასტუმროსთვის, სადაც გადახურვებზე მოჭიმვა იქნება, ჩვეულებრივ, არა. ძველ სახლზე სართულის დაშენება უფრო ხშირად ლითონის კარკასით კეთდება, მსუბუქი მანსარდა LSTK-ითაც შეიძლება, ორივე შემთხვევაში კი ყველაფერს ძველი სახლის გაანგარიშება წყვეტს.

სეისმიკას ორივე შემთხვევაში ქართული ნორმებით შესრულებული გაანგარიშება წყვეტს, ოღონდ სუსტი ადგილები განსხვავებულია. ბეტონის ფილებიანი მძიმე კარკასის სეისმური დატვირთვა დიდია და მას ხისტი კვანძები ან სვეტებს შორის ვერტიკალური კავშირები იღებს. LSTK მსუბუქია და მის შემთხვევაში მთავარია კედლების საძირკველზე დამაგრების ანკერები და შემოსვის სიხისტე.

კოროზია ზღვის პირას: ლითონის მარაგი თუ თუთიის ფენა

ნაგლინ კოჭს სქელი კედელი აქვს და თუ საღებავი სადმე დაზიანდა, ლითონს მარაგი რჩება, ჟანგს კი დათვალიერებისას ვპოულობთ და ვწმენდთ. კოროზიული აგრესიულობის კატეგორია ISO 12944-ის მიხედვით დგინდება: სანაპირო C3–C5 კატეგორიებს მიეკუთვნება და რაც უფრო მარილიანია ჰაერი, მით უფრო მაღალია კატეგორია. წყალთან ახლოს C4–C5-ზე გათვლილ სისტემას ვიღებთ, ანუ ცხელ მოთუთიებას ან მრავალფენიან შეღებვას ქვიშაჭავლური გაწმენდის შემდეგ. კვანძები ისე უნდა დაპროექტდეს, რომ წყალი მათგან ჩამოდიოდეს და ჯიბეებში არ ჩერდებოდეს.

LSTK-ის თხელ პროფილს მხოლოდ ქარხნული თუთია იცავს. თუთია მოჭრილ კიდეებსაც ფარავს, მაგრამ თავად იხარჯება: ცოკოლზე, წყალსაწრეტთან ან იქ, სადაც კედელში წყალი ხვდება, ფენა თანდათან ქრება, პროფილის თხელ კედელს კი დასაკარგი თითქმის არაფერი აქვს. ამიტომ ზღვის პირას LSTK მთლიანად თბილი და მშრალი კონტურის შიგნით უნდა იდგეს და ბეტონისგან ჰიდროიზოლაციით იყოს გამოყოფილი.

ლითონის კარკასი თუ LSTK გასაქირავებელ სახლში

მძიმე კარკასს, როგორც წესი, პროფნასტილზე მოწყობილი ბეტონის ფილები აქვს და ხმაურის მხრივ ასეთი სახლი მონოლითს უახლოვდება. LSTK-ში გადახურვა მსუბუქია: ნაბიჯები და დავარდნილი ჩემოდანი ქვედა ნომერში ისმის, სანამ მცურავი იატაკი და ვიბროიზოლაციურ საკიდებზე დაკიდებული ჭერი არ გაკეთდება.

LSTK-ში ნომრებს შორის კედლები ორ ფენად უნდა შეიმოსოს და მინერალური ბამბით შეივსოს, თორემ მეზობელ ოთახში საუბარი ისმის. მოპირკეთების ცვეთა ერთნაირია: თაბაშირმუყაოს შეკეთება ადვილია, მაგრამ გასაქირავებელ სახლში კუთხეები და საწოლებთან კედლები ჯობს თავიდანვე გაძლიერდეს.

მონტაჟი, ცეცხლი და შეკეთება

ორივე კარკასი ქარხანაში მზადდება მაშინ, როცა ნაკვეთზე საძირკველი ისხმება, და ორივე სწრაფად იწყობა, თუ ნახაზები მზადაა. LSTK-ის პროფილი მსუბუქია: მისი ხელით აწევა შეიძლება, ჩამოსატანად კი პატარა მანქანაც საკმარისია, რაც მოსახერხებელია ფერდობზე, სადაც მისასვლელი გზა არ არის. მძიმე კოჭებისთვის ამწეა საჭირო და მისთვის ადგილს ჯერ კიდევ პროექტის ეტაპზე ვეძებთ.

ფოლადი არ იწვის, მაგრამ გახურებისას სიმტკიცეს კარგავს. მძიმე კარკასის სვეტები და კოჭები ცეცხლდამცავი საფარით იფარება, LSTK-ის პროფილს კი თაბაშირმუყაოს შემოსვა იცავს. შეკეთებისას მძიმე კარკასი უფრო მოსახერხებელია: მის კვანძებს სარევიზიო ლუქების გავლით ხელმისაწვდომს ვტოვებთ, ამიტომ მათი მოჭერა და შეღებვა შეიძლება, LSTK-ის დასათვალიერებლად კი კედელი უნდა გაიხსნას.

რას დავაკვირდეთ ანგარიშებში

თუ მშენებლობას შორიდან ადევნებთ თვალს, ფოლადის სახლში მთავარი კვანძებია. მძიმე კარკასში ეს შედუღების ნაკერებია ფორებისა და ჩაჭრების გარეშე, ყველა ჭანჭიკი საყელურით და დაუზიანებელი საღებავის ფენა იმ ადგილებში, რომლებსაც შემდეგ შეკიდული ჭერი დამალავს. LSTK-ში კი თვითმჭრელი ხრახნი კვანძის ყოველ ხვრელში, ანკერები ცოკოლთან და ჰიდროიზოლაცია ქვედა პროფილის ქვეშ.

ამ კვანძების ფოტოებს შემოსვამდე ვიღებთ და ობიექტის პასპორტში ვდებთ. თუ მოგვიანებით გადაკეთება დაგჭირდებათ, ფოტოებზე ჩანს, რა არის კედლის შიგნით და როგორ არის აწყობილი თითოეული კვანძი.