არბოლიტის სახლი ბათუმში: რა უნდა იცოდეთ ბლოკების შეკვეთამდე

არბოლიტის სახლი ხის ნაფოტისა და ცემენტისგან დამზადებული დიდი ბლოკებისგან შენდება. ნაფოტს მინერალიზატორებით ამუშავებენ, რომ ხის შაქრებმა ცემენტის გამყარებას ხელი არ შეუშალოს, და მზა ბლოკში ყოველი ნაფოტი ცემენტის ქვითაა დაფარული. კედელი თბილი და მსუბუქი გამოდის, ლურსმანსა და ხრახნს იჭერს და ხმას კარგად ახშობს. სუსტი ადგილი ორი აქვს: არბოლიტი წყალს ძლიერად იწოვს, საქართველოში კი მისი პოვნა თითქმის შეუძლებელია. აჭარისთვის ორივე მნიშვნელოვანია.

არბოლიტი საქართველოში: მიტანა და პარტიის შემოწმება

არბოლიტის ადგილობრივი წარმოება საქართველოში ვერ ვიპოვეთ, ვერც დიდ სამშენებლო ქსელებში ვნახეთ. სახლისთვის ბლოკები შეკვეთით საზღვარგარეთიდან ჩამოაქვთ და მიტანას კვირები სჭირდება. ეს აისახება როგორც სახლის კარკასის ფასზე, ისე გრაფიკზე: საძირკველს მაშინ ვაკეთებთ, როცა ბლოკი გზაშია, წყობას კი მხოლოდ მაშინ ვიწყებთ, როცა ნაკვეთზე მთელი მოცულობაა. დაკლებული პალეტების სწრაფად დამატებით ყიდვა ვერ მოხერხდება.

არბოლიტის ხარისხი ძლიერ არის დამოკიდებული ქარხანაზე, ამიტომ შეკვეთამდე ვითხოვთ სიმტკიცის, სიმკვრივისა და წყალშთანთქმის გამოცდის ოქმებს და რამდენიმე ნიმუშს. ვაკვირდებით ნაფოტს: ის ნემსისებრი და დაახლოებით ერთი ზომის უნდა იყოს, ნახერხისა და ბურბუშელის გარეშე, რომლებიც ბლოკს ასუსტებს. ნატეხზე ყოველი ნაფოტი ცემენტშია გახვეული, სიცარიელეებისა და ფხვიერი ადგილების გარეშე, ბლოკის კუთხეები კი ხელში არ იფშვნება. პარტიას გადმოტვირთვისას კიდევ ერთხელ ვამოწმებთ.

სად გამოდგება არბოლიტი აჭარაში და სად არა

არბოლიტს აზრი აქვს ერთ- ან ორსართულიანი სახლისთვის მშრალ ნაკვეთზე, სადაც მეპატრონეს ხის შემავსებლიანი თბილი კედელი სურს და დამცავი ფასადის გათვალისწინებაზე თანახმაა. ის კარგად შეეფერება სახლს, სადაც ზამთარშიც ჩამოდიან: კედელი სწრაფად თბება. მთიან აჭარაში სახლისთვის, სადაც ზამთარი უფრო ცივია, ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია, მაგრამ იქ ჩამოტანილი ბლოკის აზიდვა კიდევ უფრო რთულია და ეს თავიდანვე უნდა გავითვალისწინოთ.

არბოლიტს არ ვიყენებთ ცოკოლსა და სარდაფში, მიწაში მდგარ კედლებში და ნოტიო დაბლობებზე, სადაც თავსხმის შემდეგ წყალი კვირობით დგას. ზღვის პირველ ზოლზე მას მოპირკეთება სჭირდება სავენტილაციო ღრეჩოთი: ბათქაში იქ ზედმეტად ხშირად სველდება. თუ მიტანა ბიუჯეტში ვერ ეტევა, ადგილობრივი მასალებით ჩანაცვლებას გთავაზობთ.

წყალი: არბოლიტის მთავარი სუსტი ადგილი

არბოლიტი წყალს გაზობეტონზე შესამჩნევად მეტად იწოვს და დიდხანს შრება. სველი ბლოკი სიმტკიცეს კარგავს, თვეობით ნოტიოდ დგომისას კი მასზე ობი ჩნდება. ამიტომ არბოლიტის სახლი მაღალი ბეტონის ცოკოლით იწყება: ბლოკი ჰიდროიზოლაციაზე უნდა იდგეს თავსხმის შხეფებზე მაღლა, მთაში კი კედლებთან დაგროვილ თოვლზე მაღლაც. სახურავის გადმოშვერას ფართოს ვაკეთებთ, წყალსაწრეტები აუცილებელია, წყალამრიდ ტროტუარს კი სახლიდან ქანობით ვატარებთ.

მშენებლობაზე ბლოკებს პალეტებზე, ფარდულის ქვეშ ვინახავთ და არა მიწაზე, ფირის ქვეშ. ნაწყობ კედლებს ღამით და წვიმის წინ ზემოდან და ქარისპირა მხრიდან ვხურავთ. სველ წერტილებსა და სამზარეულოში კაფელის ქვეშ კედლებს სველი ზონის მთელ სიმაღლეზე ჰიდროიზოლაციით ვიცავთ, ნიჟარის უკანაც.

სარტყლები, გადახურვები და სეისმიკა

არბოლიტის სიმტკიცე დაბალია და კონცენტრირებულ დატვირთვას ცუდად იტანს. ამიტომ კოჭებსა და ფილებს პირდაპირ წყობას არ ვაყრდნობთ: კედლების თავზე არმირებული ბეტონის სარტყელს ვასხამთ, ფანჯრების თავზე ზღუდარებსაც ბეტონისას ვაკეთებთ. არბოლიტისთვის ყველაზე მარტივია ხის გადახურვა კოჭებზე, რომლებიც სარტყელს ეყრდნობა. მძიმე მონოლითურ ფილას მხოლოდ მონოლითურ კარკასზე ვდგამთ.

სეისმიკისთვის კედლების მცირე წონა სასარგებლოა: მსუბუქ სახლზე ბიძგისას ნაკლები ძალა მოქმედებს. მაგრამ სუსტი წყობა კავშირების გარეშე უფრო ადვილად ირღვევა, ამიტომ სარტყელს, ვერტიკალურ ჩანართებს კუთხეებსა და ღიობებთან და საძირკველზე ანკერებით დამაგრებას კონსტრუქტორი ანგარიშობს. ორსართულიან არბოლიტის სახლს მხოლოდ ბეტონის კარკასით გთავაზობთ, ბლოკით კი კედლებს ვავსებთ.

ფასადი და მოპირკეთება

არბოლიტის ღია სტრუქტურა ჰაერს ატარებს, ამიტომ წყობას ორივე მხრიდან ლესავენ, თორემ კედელს ქარი გაუვლის. ბათქაში მსხვილფორიან ზედაპირს კარგად ეჭიდება, ბადეს მთელ სიბრტყეზე ვაგებთ. გარედან ვიღებთ კირ-ცემენტის ბათქაშს და ორთქლგამტარ საღებავს, შიგნიდან თაბაშირის ან კირის ბათქაშს. არბოლიტზე პენოპლასტსა და მკვრივ აპკებს არ ვიყენებთ.

ქარიანი წვიმის ქვეშ მდგარი კედლებისთვის უფრო საიმედოა ვენტილირებადი ფასადი: ფიბროცემენტის ან ფიცრის მოპირკეთება ქვესისტემაზე, ღრეჩოთი, რომლის უკანაც წყობა შრება. რით განსხვავდება ის თბოიზოლაციაზე დატანილი ბათქაშისგან, ჩანს ფასადის ორი ტიპის განხილვაში. ჩვენი გამოცდილებით, ბათუმში 30 სმ სისქის არბოლიტის კედელს თბოიზოლაცია ჩვეულებრივ არ სჭირდება, მაგრამ საბოლოოდ ამას თბოტექნიკური გაანგარიშება წყვეტს.

სამაგრები და ელექტროგაყვანილობა

აქ არბოლიტი სხვა ბლოკებზე მოსახერხებელია. ის ლურსმნებსა და ხრახნებს დუბელების გარეშე იჭერს, თაროები და სამზარეულოს კარადები ჩვეულებრივ სამაგრზე იკიდება, ფანჯრის ჩარჩოები კი საიმედოდ მაგრდება. ბოილერისა და მძიმე ტექნიკისთვის მაინც ვდგამთ გრძელ ანკერებს ან ჩასატანებელ დეტალებს, რადგან ბლოკის სიმტკიცე დაბალია.

არბოლიტის კედელში ელექტროგაყვანილობას არაწვად გოფრირებულ მილში ან ლითონის მილში ვატარებთ. ქარხნული არბოლიტი ცუდად იწვის, მასში ნაფოტი ცემენტითაა დაფარული, მაგრამ ხის შემავსებელი მაინც რჩება და რისკზე წასვლა არ გვინდა. ტრასების ფოტოები შელესვამდე ობიექტის პასპორტში ხვდება.

რით შეიძლება არბოლიტის შეცვლა

თუ მიტანა ვადაში ან ბიუჯეტში ვერ ეტევა, ჩანაცვლებას ვითვლით. გაზობეტონი მონოლითურ კარკასში მსგავს სითბოს იძლევა და მას თავად საქართველოში აწარმოებენ, მაგრამ ლურსმანს ვერ იჭერს. ხის კარკასი მინერალური ბამბით უფრო სწრაფად იწყობა და სამაგრსაც იჭერს, დაწვრილებით იხილეთ მასალაში ხის კარკასიანი სახლის შესახებ. შემადგენლობით არბოლიტთან ყველაზე ახლოსაა ნაფოტ-ცემენტის ბლოკებისგან აწყობილი მოუხსნელი ყალიბი, რომელსაც ბეტონით ავსებენ, მაგრამ ასეთი ბლოკებიც საქართველოში იშვიათია და მიწოდებას პროექტამდე ვამოწმებთ.

რა ღირს არბოლიტის სახლი

არბოლიტის სახლის კარკასი მ²-ზე 860 ₾-დან ჯდება: საძირკველი მაღალი ცოკოლით, ჩამოტანილი ბლოკების კედლები სარტყლებით, გადახურვები და სახურავი. დამცავი ფასადი, ფანჯრები, საინჟინრო სისტემები და მოპირკეთება ცალკე ითვლება. არბოლიტის სახლი გასაღების ჩაბარებამდე მ²-ზე 1 860 ₾-დან იწყება.

სხვა ბლოკებზე ძვირი არბოლიტი მიტანის გამო გამოდის: 30 სმ სისქის კედლის წყობა მასალით მ²-ზე 230 ₾-დან ჯდება. შედარებისთვის, გაზობეტონის სახლის კარკასი და ხის კარკასული სახლის კარკასი მ²-ზე 750 ₾-დან იწყება. სველი ფასადი გასაღების ჩაბარებამდე კედლის მ²-ზე 205 ₾-დან ჯდება, ანტისეისმური სარტყელი გრძივ მეტრზე 100 ₾-დან.

ფასს ცვლის გადაზიდვის ღირებულება და ვალუტის კურსი შეკვეთის დღეს, ცოკოლის სიმაღლე, ფასადისა და გადახურვის ტიპი. წინასწარ ხარჯთაღრიცხვას სახლის გეგმის მიხედვით სამუშაო დღეებში 24 საათში გიგზავნით. საბოლოო ღირებულება პროექტის მიხედვით, ნაკვეთზე ვიზიტისა და ხარჯთაღრიცხვის შეთანხმების შემდეგ დგინდება.