მოუხსნელი ყალიბით სახლის მშენებლობა ბათუმში

მოუხსნელი ყალიბით აშენებული სახლი კონსტრუქციით მონოლითურია: კედელს არმატურიანი ბეტონის ბირთვი ზიდავს, პენოპოლისტიროლი კი ჩასხმისას ყალიბის ფუნქციას ასრულებს, შემდეგ კი თბოიზოლაციისას. ბათუმში ასეთი სახლის მშენებლობას მაშინ ვიწყებთ, როცა მეპატრონეს სწრაფად ამოყვანილი და თბილი შენობის კარკასი სჭირდება, პროექტში კი თავიდანვე ვითვალისწინებთ ამ ტექნოლოგიის სამ სუსტ ადგილს: ორთქლს, ცეცხლსა და სამაგრებს.

როგორ არის მოწყობილი კედელი

ბლოკი პენოპოლისტიროლის ორი ფილისგან შედგება, რომლებიც პლასტმასის ან ფოლადის განივი შემკვრელებით არის დაკავშირებული. ბლოკებს რიგ-რიგად, გადაბმით დგამენ, ღარებზე და წებოს გარეშე, ღრუში ჰორიზონტალურ არმატურას დებენ, ვერტიკალური ღეროები კი საძირკვლიდან ამოდის. შემდეგ ღრუს ბეტონით ავსებენ და როცა ბეტონი სიმტკიცეს მოიპოვებს, მიიღება მთლიანი რკინაბეტონის კედელი, გარედანაც და შიგნიდანაც დათბუნებული.

სეისმურ ზონაში მხოლოდ ისეთ სისტემებთან ვმუშაობთ, რომლებიც მუდმივი სისქის უწყვეტ ბირთვს იძლევა. არსებობს ბლოკები გისოსისებრი ღრუთი, სადაც ბეტონი ცალკეულ სვეტებად და განივ ხიდებად ნაწილდება. ასეთი კედლის ძვრაზე გაანგარიშება უფრო რთულია, ამიტომ ბათუმში სახლისთვის მას არ ვიღებთ: ეს ჩვენი არჩევანია და არა ნორმის აკრძალვა. ბირთვის სისქესა და არმირებას კონსტრუქტორი განსაზღვრავს, როგორც ნებისმიერი მონოლითური კედლისთვის.

ბეტონი ოთახისგან პენოპლასტის ფენით არის გამოყოფილი, ამიტომ მისი მასა სიცხესა და სიცივეს თითქმის არ არბილებს. ოთახი სწრაფად თბება და სწრაფად ცივდება, უფრო კარკასული სახლივით, ვიდრე ქვის სახლივით.

პენოპოლისტიროლი თუ ხის ნაფოტისა და ცემენტის ბლოკები

მოუხსნელ ყალიბს ყველაზე ხშირად პენოპოლისტიროლისგან ამზადებენ. ბლოკი მსუბუქია, მას მთელი სახლისთვის ერთბაშად მოიტანენ და ამწის გარეშე ხელით აწყობენ, კედელს კი თავად ხდის თბილს. ნაკლიც თავისი აქვს: იწვის, ორთქლს თითქმის არ ატარებს, მზეზე ყვითლდება და იფშვნება, სამაგრს კი თავისთავად ვერ იჭერს.

ხის ნაფოტისა და ცემენტის ბლოკი ცემენტით შეკრული ხის ნაფოტისგან მზადდება და შემადგენლობით არბოლიტს უახლოვდება. ის უფრო მძიმეა, ხრახნსა და ბათქაშს იჭერს, პენოპოლისტიროლზე გაცილებით ძნელად იწვის და ორთქლს ატარებს. ამ გვერდზე ფასები პენოპოლისტიროლისთვისაა დათვლილი. აქვთ თუ არა საქართველოში მომწოდებლებს ხის ნაფოტისა და ცემენტის ბლოკები მშენებლობის მომენტისთვის და რა დაჯდება მათი მიტანა, პროექტამდე ვამოწმებთ: თუ ბლოკის შორიდან ჩამოტანა მოგიწევთ, მიტანის ხარჯმა შეიძლება მისი უპირატესობები გააქროს.

ჩასხმა: სად შეიძლება ყალიბი გასკდეს

ასეთი კედლისთვის ყველაზე საპასუხისმგებლო დღე ჩასხმის დღეა. თხევადი ბეტონი პენოპოლისტიროლს შიგნიდან აწვება და თუ სწრაფად ან სიმაღლიდან ასხამენ, ბლოკი ნაკერზე იხსნება ან კუთხეში გარეთ გამოიწნიხება. ამიტომ ჩვენთან ასეთი თანმიმდევრობაა:

• სართულის ყალიბს თარაზოთი ვასწორებთ და რეგულირებადი ბჯენებით ვამაგრებთ, კუთხეებსა და ღიობებს ფიცრებით ვაძლიერებთ;
• ვასხამთ იარუსებად მთელ პერიმეტრზე და არა კედელ-კედელ, მომდევნო იარუსს კი მაშინ ვასხამთ, როცა ქვედამ შეკვრა დაიწყო;
• ვიღებთ პლასტიკურ ბეტონს წვრილი ღორღით, თორემ ის არმატურასა და შემკვრელებს შორის იჭედება;
• ბეტონს ვამკვრივებთ წვრილი ვიბრატორით ან ყალიბზე დაკაკუნებით, ძლიერ ვიბრატორს ყალიბის კედელს არ ვადებთ;
• ყოველი ფანჯრის ქვედა ჩარჩოში საკონტროლო ხვრელებს ვტოვებთ, რომ დავინახოთ, შეივსო თუ არა ღრუ რაფის ქვეშ.

ღრუში არმატურას ჩასხმამდე ფოტოზე ვიღებთ, ბჯენების მოხსნის შემდეგ კი ყოველი კედლის ვერტიკალურობას ვამოწმებთ.

ორთქლი, ნესტი და ვენტილაცია

პენოპოლისტიროლი და ბეტონი ორთქლს თითქმის არ ატარებს და მოუხსნელ ყალიბში ამოყვანილი კედელი სახლიდან ტენს გარეთ არ გაუშვებს. თავად კედელს ეს არ აზიანებს, ბეტონს ნესტის არ ეშინია. მაგრამ სუნთქვის, შხაპის, სამზარეულოსა და სარეცხის შრობის მთელი ტენი ოთახებში რჩება, ბათუმის ნესტიან კლიმატში კი ის ისედაც ბევრია.

ამიტომ ასეთ სახლში ვენტილაციას პირველივე ესკიზიდან ვითვალისწინებთ. მინიმუმ საჭიროა გამწოვი სველი წერტილებიდან და სამზარეულოდან და ჰაერის შემოდინება ფანჯრებსა თუ კედლებში დაყენებული სარქველებით. სახლისთვის, სადაც მთელი წელი ცხოვრობენ, გირჩევთ მიმწოდ-გამწოვ დანადგარს რეკუპერაციით, ხოლო როგორ უმკლავდება ის ნესტიან თვეებს, მოგიყვებით ენერგოეფექტური სახლების გვერდზე.

ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოება

პენოპოლისტიროლი ანტიპირენითაც იწვის: დანამატი აალებას ანელებს, მაგრამ ცეცხლში ფილები დნება და ბოლავს. ამიტომ სახლში ღია პენოპოლისტიროლი არსად რჩება: არც გარეთ, არც შიგნით და არც სახურავის ქვეშ.

• შიგნიდან კედლებს მთელ სიმაღლეზე ვფარავთ თაბაშირის ბათქაშით ბადეზე ან თაბაშირმუყაოთი, სამზარეულოს კარადების უკან არსებული ადგილებისა და ტექნიკური ოთახის ჩათვლით.
• გარედან კედელს ვლესავთ არმირებული მინერალური ბათქაშით, პენოპოლისტიროლისთვის განკუთვნილი სისტემით, ფანჯრების ირგვლივ და კარნიზის ქვეშ კი მინერალური ბამბის ზოლებს ვსვამთ, რომ ცეცხლი ფასადზე ზემოთ არ გავრცელდეს.
• კედლების თავს სახურავის ქვეშ და სხვენთან შეერთებას არაწვადი მასალით ვფარავთ.
• ღუმელს, ბუხარს, საკვამურსა და ტერასაზე მანგალს კედლისგან პროექტით გათვალისწინებული არაწვადი ჩანართებით ვყოფთ.

საოჯახო ან მცირე სასტუმრო შეიძლება კერძო სახლზე მაღალ ნაგებობის კლასში მოხვდეს და მაშინ კედლებისა და მოპირკეთების ხანძარსაწინააღმდეგო მოთხოვნებს ესკიზის ეტაპზე არქიტექტორთან ერთად ვაზუსტებთ.

ფასადი, მოპირკეთება და სამაგრები

გარედან მხოლოდ პენოპოლისტიროლისთვის განკუთვნილი ბათქაშის სისტემა მუშაობს: წებო, არმირების ბადე, გრუნტი და მინერალური ბათქაშის თხელი ფენა საღებავით. სქელი ცემენტის ბათქაში პენოპლასტზე სკდება და აძვრება. ვენტილირებადი ფასადიც შესაძლებელია, მაგრამ მის კრონშტეინებს ბეტონის ბირთვში ანკერებით ვამაგრებთ.

სამაგრებთან ერთი წესია: იჭერს მხოლოდ ბეტონი. მძიმე ნივთებს ვკიდებთ ანკერებზე, რომლებიც პენოპლასტს გადის და ბირთვში ჯდება, კრონშტეინსა და ბეტონს შორის კი ხისტ დისტანციურ მასრას ვსვამთ, თორემ კრონშტეინი თბოიზოლაციას ჩაჭყლეტს და გადაიხრება. მსუბუქი თაროები ბლოკის შემკვრელებზე მაგრდება, მათი ბიჯი ყოველ სისტემას თავისი აქვს და მას მოპირკეთებამდე კედლებზე ვნიშნავთ.

მოუხსნელი ყალიბით სახლის მშენებლობა ბათუმში: როდის არის მიზანშეწონილი

ტექნოლოგია კარგია, როცა თბილი შენობის კარკასი სწრაფად გჭირდებათ. ბლოკები მსუბუქია, ამწე საჭირო არ არის და ვიწრო ქუჩის მქონე ნაკვეთზე ეს უპირატესობაა, თუ ბეტონის ტუმბოს შლანგი კედლებამდე წვდება. ის გამოდგება სახლისთვის, სადაც მთელი წელი ცხოვრობენ გათბობითა და კონდიციონერით, და ცოკოლის სართულისთვის სიმაღლეთა სხვაობის მქონე ნაკვეთზე: კედელი გრუნტს აკავებს და უკვე დათბუნებულია. როგორ ვწყვეტთ საძირკველსა და საყრდენ კედლებს რელიეფზე, აღწერილია ფერდობზე მდგარი სახლების გვერდზე.

მას არ გირჩევთ, თუ:

• მეპატრონე მექანიკური ვენტილაციის წინააღმდეგია და უნდა, რომ სახლი კედლებით „სუნთქავდეს“;
• ნაკვეთამდე ბეტონმზიდი და ტუმბო ვერ მიდის და ბეტონის მიწოდება შორიდან მოგიწევთ;
• შენობაში გასაქირავებელი ნომრები იქნება: მათთვის ჩვენი პრაქტიკით არაწვად კედლებს ვიღებთ, რომ ცეცხლისგან დაცვა მხოლოდ მოპირკეთებაზე არ იყოს დამოკიდებული;
• შენობის კარკასი მთელი სეზონი ფასადის გარეშე იდგება.

რა ღირს სახლი მოუხსნელ ყალიბში

მოუხსნელ ყალიბში აშენებული სახლის კარკასი ფართობის 1 მ²-ზე 870-დან 1 040 ₾-მდე ჯდება. ეს არის საძირკველი, კედლები პენოპოლისტიროლის ბლოკებისგან არმირებული ბეტონის ბირთვით, გადახურვები და სახურავი. ფანჯრები, საინჟინრო სისტემები, ფასადის ბათქაში და შიდა მოპირკეთება ცალკე იხდება, ისევე როგორც პროექტი და ნაკვეთი. გასაღების ჩაბარებამდე ასეთი სახლი 1 830 ₾-დან ჯდება მ²-ზე.

თავად კედელი ბლოკებით, არმატურით, ბეტონითა და სამუშაოთი 260–310 ₾ ჯდება მ²-ზე. ასეთი სახლისთვის უფრო ხშირად ფილას ვაკეთებთ, რომელიც სახლის განაშენიანების ფართობის მ²-ზე 390–480 ₾ ჯდება, ხოლო როდის ჯობს ნაკვეთზე ხიმინჯები, ნაჩვენები გვაქვს ხიმინჯებისა და ფილის შედარებაში. 200 მმ სისქის მონოლითური გადახურვა 305–350 ₾ ღირს მ²-ზე.

შედარებისთვის, მონოლითური სახლის კარკასი 1 110 ₾-დან იწყება მ²-ზე, გაზობეტონისა კი 750 ₾-დან. მოუხსნელი ყალიბი გაზობეტონის წყობაზე ძვირია, სამაგიეროდ თბოიზოლაცია უკვე კედელშია, მოსახსნელი ყალიბი კი საჭირო არ არის. წინასწარ გაანგარიშებას გეგმისა და ნაკვეთის ფოტოების მიხედვით სამუშაო დღეებში 24 საათში გიგზავნით. საბოლოო ღირებულებას პროექტის მიხედვით, ნაკვეთზე ვიზიტისა და ხარჯთაღრიცხვის შეთანხმების შემდეგ ვადგენთ.