მოდულური სახლები საქართველოში: შეკვეთა, მიწოდება და დადგმა ბათუმში

მოდულური სახლები საქართველოში ქარხნულად მზა მოცულობითი ბლოკებისგან იწყობა. ყოველ მოდულს აქვს იატაკი, კედლები და ჭერი, შიგნით უკვე გაყვანილია მილები და კაბელები, ჩასმულია ფანჯრები და შესრულებულია მოპირკეთება. ნაკვეთზე მოდულები მძიმე სატვირთო მანქანით ჩამოაქვთ, ამწე მათ საძირკველზე დგამს, ბრიგადა კი ერთმანეთთან და ქსელებთან აერთებს. საკუთარი ქარხანა არ გვაქვს: მოდულებს მწარმოებლებთან ვუკვეთავთ, თავად კი ვპასუხობთ ყველაფერზე, რაც ნაკვეთზე ხდება, კვლევებიდან მიერთებამდე.

რით განსხვავდება მოდულური სახლი ფარებით აწყობილი და კარკასული სახლისგან

კარკასულ სახლს საძირკველზე ფიცრისგან ან პროფილისგან აწყობენ, კედელ-კედელ. ფარებით აწყობილ სახლში საამქროდან ბრტყელი კედლები და გადახურვები მოდის, სახლს კი ადგილზე აწყობენ და იქვე აპირკეთებენ: ეს შუალედური ვარიანტი განხილულია გვერდზე ქარხნული ფარებით აწყობილი სახლების შესახებ. მოდული თითქმის მთლიანად მზა ჩამოდის: მოპირკეთება, სველი წერტილი, სამზარეულოს გაყვანილობა, ზოგჯერ ჩაშენებული ავეჯიც. ნაკვეთზე ყველაზე ნაკლები სამუშაო რჩება, მაგრამ შეკვეთის შემდეგ რაიმეს შეცვლა თითქმის შეუძლებელია.

მოდულის ზომას გზა განსაზღვრავს. მოდული წაგრძელებული და ვიწროა, ამიტომ მასზე ფართო ოთახი მაშინ გამოდის, როცა ორ მოდულს გვერდიგვერდ, მათ შორის კედლის გარეშე დგამენ. ასეთი მოდულის ღია მხარეს მწარმოებელი ჩარჩოთი აძლიერებს, ნაკერს კი იატაკსა და ჭერში მალავენ.

სად არის მოდული მიზანშეწონილი ბათუმსა და აჭარაში

მოდული იქ იგებს, სადაც ვადები და განმეორებადობაა მნიშვნელოვანი, ნაკვეთამდე კი ნორმალური გზა მიდის:

• რამდენიმე ერთნაირი პატარა სახლი სტუმრებისთვის დიდ ნაკვეთზე გონიოში, კვარიათში ან ქობულეთის მახლობლად;
• გლემპინგი ტყესთან მთიან აჭარაში, თუ იქამდე მძიმე სატვირთო გაივლის;
• საცხოვრებელი ოჯახისთვის ან ქონების მმართველისთვის, სანამ მთავარი სახლი შენდება;
• გაყიდვების ოფისი, სასტუმრო კომპლექსის რეცეფცია, კაბინეტი ნაკვეთზე.

ნაკლებად გამოდგება მოდული ძველი ბათუმის ვიწრო ქუჩებისთვის, ციცაბო ფერდობისთვის, სადაც ამწისთვის ადგილი არ არის, და სახლისთვის დიდი მალებითა და თავისუფალი გეგმარებით. თუ სახლი მრავალი წლის განმავლობაში მუდმივად საცხოვრებლად გჭირდებათ, მოდული ჯერ კაპიტალურ მშენებლობას შეადარეთ: როგორ იქცევა ორივე ვარიანტი ზღვის პირას, ნაჩვენებია შედარებაში მოდულური თუ კაპიტალური სახლი. თუ პატარა სახლებს გააქირავებთ, ნაკვეთს ისე ვგეგმავთ, როგორც საოჯახო სასტუმროსთვის: ბილიკები, ავტოსადგომი, საერთო ქსელები და ადგილი სამეურნეო ნაწილისთვის.

რას ვამოწმებთ მწარმოებელთან შეკვეთამდე

მოდულებს საქართველოს მწარმოებლებიც ამზადებენ და საზღვარგარეთის ქარხნებიც. ქარხანასთან ხელშეკრულების გაფორმებამდე დოკუმენტებს ვათვალიერებთ და ყოველთვის ერთსა და იმავე კითხვებს ვსვამთ:

• არსებობს თუ არა მოდულებისა და სამაგრი კვანძების გაანგარიშება სეისმურ დატვირთვაზე სეისმომედეგი მშენებლობის ქართული ნორმებით (პნ 01.01-09), თქვენი გრუნტისთვის;
• რით არის დაცული კარკასი: თუთიის ფენის სისქე პროფილზე, ნაგლინის შეღებვის სისტემა, ხის გაშრობა და ანტისეპტიკი;
• როგორ არის აწყობილი კედელი: თბოიზოლაცია, ქარდამცავი ფენა, ორთქლიზოლაცია, ღრეჩო ფასადის უკან;
• რა შედის მოდელის ფასში და რა არა: საძირკველი, მიტანა, ამწე, ნაკერების მოპირკეთება, სეპტიკი;
• რა გარანტიას იძლევა ქარხანა კარკასსა და სახურავზე და რა პირობებით რჩება ის ძალაში.

თუ ქარხანამ მოდული ისეთი ქვეყნისთვის გაიანგარიშა, სადაც მიწისძვრები არ ხდება, ჩვენი კონსტრუქტორი კვანძებს ამოწმებს და წერს, რა უნდა გაძლიერდეს, ჯერ კიდევ საამქროში წარმოების დაწყებამდე: მზა მოდულში იგივე შესწორება უფრო ძვირი ჯდება. კარკასის, თბოიზოლაციისა და ტრასების ფოტოებს კედლების დახურვამდე მწარმოებელს პირდაპირ მასთან გაფორმებულ ხელშეკრულებაში ვთხოვთ. ამ ფოტოებს ყოველკვირეულ ანგარიშში გიგზავნით, შემდეგ კი ობიექტის პასპორტში ვდებთ.

მიტანა და ამწე: პირველ რიგში მარშრუტს ვამოწმებთ

მოდული მთლიანად გადააქვთ, ამიტომ გზა ვარიანტებს გეგმარებაზე ადრე გამორიცხავს. შეკვეთამდე გზას ტრასიდან ჭიშკრამდე გავდივართ და ვამოწმებთ ქუჩისა და მოსახვევების სიგანეს, გზის თავზე გადაჭიმულ სადენებსა და ტოტებს, დაბალ ხიდებს, ციცაბო აღმართებს, სადაც გრძელმისაბმელიანმა სატვირთომ შეიძლება ვერ აიაროს. ფართო მოდულისთვის მარშრუტსა და რეისის დროს გადამზიდავი გეგმავს, ჩვენ კი მის გეგმას ჭიშკრამდე ბოლო კილომეტრს ვადარებთ: ეს მონაკვეთი მას ჩვეულებრივ ნანახი არ აქვს.

მსუბუქ მოდულს იმავე მანქანის ამწე-მანიპულატორი დგამს. მოპირკეთებულ, სველწერტილიან მძიმე მოდულს ავტოამწე აწევს, და რაც უფრო შორსაა მისგან სახლის ადგილი, მით უფრო მძლავრი მანქანაა საჭირო. თავად დადგმას ჩვეულებრივ ერთიდან სამ დღემდე სჭირდება, მაგრამ დღეები მშრალი და უქარო უნდა იყოს: სტროპებზე დაკიდებული მოდული ქარს იალქანივით იჭერს, ღია ტორსები და სახურავის ნაკერები კი თავსხმის ქვეშ არ უნდა დარჩეს. თარიღს ამინდის პროგნოზით ვნიშნავთ, სათადარიგო დღეს კი გადამზიდავთან წინასწარ ვათანხმებთ.

საძირკველი მოდულური სახლისთვის

მოდული საძირკველს მთელი ფართობით კი არ ეყრდნობა, არამედ მწარმოებლის სქემით: ჩვეულებრივ, კუთხეებში და გრძელი გვერდების გასწვრივ, სადაც მისი ჩარჩოს მზიდი კოჭები გადის. ამ სქემას ქარხანას პროექტამდე ვთხოვთ და კონსტრუქტორი საძირკველს მასზე ანგარიშობს. თუ საყრდენები სხვადასხვა სიმაღლეზე აღმოჩნდება, მოდული დაიღრიცება, კარები აღარ დაიხურება, მეზობელ ბლოკთან ნაკერი კი გაიხსნება. ამიტომ საყრდენების ნიშნულებს ნიველირით მანქანის ჩამოსვლამდე რამდენიმე დღით ადრე ვამოწმებთ და არა დადგმის დღეს.

სწორ ნაკვეთზე მკვრივი გრუნტით უფრო ხშირად ფილას ან ლენტურ საძირკველს ვაკეთებთ, ფერდობსა და სუსტ გრუნტზე კი ხიმინჯებს როსტვერკით ან ფოლადის ჩარჩოთი. როდის რა ჯობს, ნაჩვენებია შედარებაში ხიმინჯოვანი თუ ფილოვანი საძირკველი. მოდულებს ჩასატანებელ დეტალებზე ვამაგრებთ სეისმიკისა და ქარის გაანგარიშებით. მილები და კაბელები მოდულიდან იატაკის განსაზღვრულ წერტილებში გამოდის, ამიტომ შეყვანებისთვის გილზებს (დამცავ მილებს) საძირკველში ქარხნის ნახაზით ვტოვებთ: თუ სახლი ფილაზე დგას, დადგმის შემდეგ მათთან მისვლა უკვე შეუძლებელია.

მოდულების ნაკერები: სად ჟონავს და სად უბერავს სახლს

ყოველი მოდული საკუთარი იატაკით, კედლებითა და ჭერით ჩამოდის, ამიტომ იქ, სადაც ორი ბლოკი გვერდიგვერდ დგას, ორმაგი კედელი ან ორმაგი გადახურვა გამოდის, შუაში ღრეჩოთი. თავად ღრეჩო სასარგებლოა: ის მოდულებს შორის ხმას ახშობს. სირთულეები მის კიდეებთან იწყება: ირიბი წვიმისას წყალი სახურავის ნაკერიდან შედის, ფასადთან ჭრილში ქარი უბერავს, იატაკთან სიცარიელიდან კი სიცივე შემოდის. ნაკერებს ასე ვხურავთ:

• მოდულებს შორის შემამჭიდროებელ შუასადებს ვაგებთ და ბლოკებს მწარმოებლის სქემით ერთმანეთზე ვჭიმავთ;
• სახურავის ნაკერს ორივე მოდულზე გადასული გადასაფარებლით ვხურავთ, ხოლო თუ ნაკერი ბევრია, ყველა ბლოკის თავზე საერთო სახურავს ვაკეთებთ;
• კიდეზე ღრეჩოს არაწვადი თბოიზოლაციით ვავსებთ, ფასადს კი ნაკერზე უწყვეტი შემოსვით გადავატარებთ;
• შიგნით ნაკერს მწარმოებლის კომპლექტის დამატებითი ელემენტებით ან ადგილზე მოპირკეთებით ვფარავთ, მანამდე კი ფოტოზე ვიღებთ.

მილებსა და კაბელებს, რომლებიც ერთი მოდულიდან მეორეში გადადის, იქ ვაერთებთ, სადაც მათთან მისვლა შეიძლება: იატაკის ლუქის ქვეშ ან გამანაწილებელ კოლოფში, და არა ყრუ კედელში. ამ შეერთებების სქემა ობიექტის პასპორტში გრჩებათ.

ქსელები, სეპტიკი და დოკუმენტები

მოდულურ სახლს წყალს, კანალიზაციასა და ელექტროენერგიას ისევე უერთებენ, როგორც ჩვეულებრივს. თუ ახლოს ქსელები არ არის, ვითვლით ჭაბურღილსა და სეპტიკს, ხოლო როგორ ავირჩიოთ, ჩანს შედარებიდან სეპტიკი თუ ცენტრალური კანალიზაცია. ელექტროენერგიის სიმძლავრეს კონდიციონერებსა და წყლის გამაცხელებელზე (ბოილერზე) გათვლით ვუკვეთავთ. გაზს, თუ ის საჭიროა, გაზმომარაგების სამსახური აერთებს.

დოკუმენტების მხრივ ქარხნული აწყობა არაფერს ამარტივებს: საცხოვრებელი მოდულური სახლი კლასის განსაზღვრას გადის და ქვის სახლის მსგავსად, როგორც წესი, ნებართვას მოითხოვს. როგორ არის მოწყობილი ნაგებობების კლასები, აღწერილია გვერდზე სახლის მშენებლობა ბათუმში, კლასს, დაშორებებსა და სართულიანობას თქვენი ნაკვეთისთვის კი საჯარო რეესტრის ამონაწერითა და ზონის წესებით ვაზუსტებთ არქიტექტორთან და პარტნიორ იურისტთან ერთად.

რა ღირს მოდულური სახლი საქართველოში

ქარხნული მოდულური სახლი გასაღების ჩაბარებამდე 1 830-დან 2 100 ₾-მდე ჯდება მ²-ზე. ფასში შედის მოდულები მოპირკეთებით, სანტექნიკითა და ელექტროგაყვანილობით, მოდელების უმეტესობაში საძირკველიც. სეპტიკი, ქსელებთან მიერთება და მიტანა ყველა შეთავაზებაში არ არის, ამიტომ მათ მოდელის მიხედვით ვამოწმებთ. პანორამული შემინვის მქონე პატარა მოდული გლემპინგისთვის ან სტუმრების პატარა სახლისთვის მეტრზე უფრო ძვირია, 4 140 ₾-დან მ²-ზე: ფართობი მცირეა, მინა და კვანძები კი ბევრი.

თუ მიტანა ფასში არ შედის, რეისი მანიპულატორით დადგმით 1 740-დან 3 000 ₾-მდე ჯდება, სეპტიკი გასაღების ჩაბარებამდე კი 4 140 ₾-დან. შედარებისთვის, ნაკვეთზე აწყობილი კარკასული სახლი გასაღების ჩაბარებამდე 1 620 ₾-დან ჯდება მ²-ზე. უფრო ძვირი გამოდის შორეული რეისი, მძიმე ამწე, ფერდობი ხიმინჯებით და პანორამული მინა, უფრო იაფი კი ერთნაირი მოდულების სერია სწორ ნაკვეთზე გზის პირას. წინასწარ ხარჯთაღრიცხვას მოდელისა და ნაკვეთის ფოტოების მიხედვით სამუშაო დღეებში 24 საათში გიგზავნით, საბოლოო ღირებულება კი პროექტის მიხედვით, ნაკვეთზე ვიზიტისა და ხარჯთაღრიცხვის შეთანხმების შემდეგ დგინდება.